Endüstriyel Tasarım Tescili Nedir?
Endüstriyel Tasarım Tescili
Küreselleşen dünya ile birlikte markalar üzerindeki rekabet de artmış durumdadır. Artan rekabet sebebiyle markalar, sektör içerisinde öne çıkmak için mücadele eder. Markaların, hedef kitle ilgisini ve dikkatini kendi ürünleri üzerine çekebilmek için en önemli faktörler arasında tasarımlar vardır.
Markaların hedef kitlesini etkileyerek bulunduğu sektör içerisinde öne çıkmak için ürünün bütünü veya bit bölümünü inovasyon çerçevesinde, pratik ve üretime uygun olarak tasarlanması ya da bu tasarımları geliştirmesi endüstriyel tasarım şeklinde adlandırılır. Endüstriyel tasarım tescili ile tasarlanmış olan ürünün görüntüsü korunma altına alınır.
Markanın, rakip firmalardan öne çıkması için endüstriyel tasarım ürünleri büyük bir avantaj sağlar. Ortaya koyulan ürünler tescillenmelidir. Taklitlerden korunmak ve markanın zarar görmesinin tescil alarak önüne geçilebilir.
Endüstriyel tasarımların taklit edilmemesi, hak kaybı yaşanmaması ve taklit yoluyla markanın imaj sorunu yaşamaması adına endüstriyel tasarım tescili işleminin yapılması gerekir.
Endüstriyel Tasarım Tescili; hayal edilen ve tasarlanan ürünün, tüketicilerin gereksinimlerine yanıt veren, estetik fonksiyonları olan ve üretici firmasına kar getirisi sunan bir tasarıma dönüşme sürecidir. Bu sebeple emek göstererek, hem zaman hem de para harcayarak ortaya çıkan tasarımların tescili kesinlikle alınmalıdır. Aksi taktirde tasarımını ortaya koyduğunuz ürün üzerine hak iddia edenler ortaya çıkabilir. Böyle bir durum yaşamamak ve hak kaybı yaşamamak için tasarım tescili almanız gerekir. Tasarımın yasal yollarla güvence altına alınması halinde; tasarımın sahibi olan kişi ya da kurum, tasarım üzerinde hak sahibi olur.
Bir endüstriyel tasarımın tescil altına alınabilmesi adına iki özelliği barındırması gerekir. Bu özellikle; yenilikçi olması ve ayırt edici niteliğinin bulunması olarak bilinir. Endüstriyel tasarımın tecil altına alınabilmesi için dünya üzerine herhangi bir tüketici ile buluşmamış olması gerekir. Benzeyen yönleri az olan tasarımlar kabul edilir. Ayırt edici özellik; tüketici üzerinde farklı bir etkiye sahip olması ve bu özelliğin belirgin şekilde öne çıkması olarak açıklanabilir.
Endüstriyel tasarım tescili ; bilgisayar programları veya yarı iletken özellikteki topografyaları hariç olmak üzere, endüstriyel yol kullanarak üretimi gerçekleşmiş ürünlerin korunma hakkını ortaya koyar. Setler, ambalajlar, grafik sembolleri, şekil, renk ve doku gibi beş duyu organı ile algılanan farklı özellik ya da topografyaları karakterler barındıran ürünlerin tamamının veya bir bölümünün yenilikçi ve diğer ürünlerden öne çıkaran niteliğinin bulunması koşulu sağlanması halinde dış görüntüsünün tescil altında korunmasını sağlar.
Endüstriyel tasarım tescili, tasarımın izinsiz kullanımının önüne geçer. Tescil alınması sayesinde; izinsiz piyasaya sunulması, tasarım taklit edilmesi, ticari amaçlar güdülerek kullanılması ve ithalatının yapılması gibi durumların önüne geçilir. Öyle ki tasarım tescili, endüstriyel tasarıma yasal bir koruma getirir. Bu sayede tasarım üzerinden elde edilen getiriler; uzun süreli ve devamlılığı olan ürünler haline gelir. Ürünün fikri ve tasarımı, sahibinden izin alınmadan satışa sunulmasının engellenmesi sayesinde tasarım sahibini koruma işlevi de görür.
Endüstriyel tasarımların, tescile ters düşecek şekilde üçüncü kişiler tarafınca kullanılması durumu söz konusu olur ise; para cezası, hapis cezası ya da ticaretten men edilmesi gibi durumlara sebebiyet verebilir. Bu noktada hem ticari kayıplar yaşama durumunun önüne geçilirken hem de tasarım sahibinin hakları korunmuş olur. Türk Patent ve Marka Kurumu Tasarımlar Dairesi Başkanlığı tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu yönetmeliği esas alınarak yürütülen bir süreçtir. Endüstriyel tasarım sahibi, tasarımın tamamı ya da bir bölümünün 4 kez yenilenme suretiyle 25 seneye kadar üretmek hakkı elde eder.