Tasarım tescili, ortaya koyulan bir ürünün bütününde ya da belli bir bölümünde yer alan çizgi, süsleme, şekil, biçim gibi alanların tescil edilmesi ve yasal haklar ile korunmaya alınmasıdır. Tasarım ilk olarak zihinde başlar. Ardından planlanır ve ortaya koyulan ürünlere uygulanır. Tescil edilmesi konusundaki önemli nokta bir tasarımın söz konusu olma durumudur. Tasarımın tescil edilmesinin ardından, ortaya koyulmuş ürünün bütünü koruma altına alınır.

Ürünün tasarımcısına, ürün sahiplendirilir. Bu sayede izinsiz olarak üçüncü kişiler tarafından kullanılmasının önüne geçilir. Böylece tescilin temel hedefi olan emek hırsızlığının ve haksız kazanç sağlanması durumlarına engel olunur. Ürünün tüm hakları tasarım sahibi özelinde saklı durumdadır.

Tasarım tescilinde her gün kullanılabilir ürünler olduğu gibi; seyrek kullanılan ürünler de bulunabilir. Ürünün tasarım tesciline uygun olması için iki ana şart vardır. Bu ana şartlar; ürünün yenilikçi bir özellik barındırması ve ürünün, diğerlerinden ayırt edilebilir bir niteliğe sahip olması durumları beklenir. Ortaya koyulan tasarımın orijinalliği test edilir ve ardından tescilli bir ürün olarak kayıtlara geçer.

Bir tasarımı tescilletmek için ilk olarak başvuruda bulunulması gerekir. Başvuru işleminin ardından, tasarım yetkili kişiler tarafınca ayrıntılı olarak incelenir. İnceleme sonucunda bir sorun yoksa ürün tescile işlenir. Tescil işleminin gerçekleşmesinin ardından resmi bültenle yayınlanır.

Tasarım, resmi bülten süresi boyunca herhangi bir itirazla karşı karşıya kalmazsa tescil belgesi alınmaya hak kazanılmış olur.

Tasarım tescili sorgulama işlemi, Türk Patent ve Marka Kurumu adresinden veya Kurum’a bağlı çeşitli web siteleri üzerinden gerçekleştirilebilir.

Online gerçekleşebilecek bu sorgulama sayesinde, bir ürün tescillenmeden önce pazarda aynısından bulunup bulunmadığı kontrol edebilir ve bilgi sahibi olunabilir. Tasarım sahibi bu sayede, ürünü pazara sunmadan önce benzeri olup olmadığı konusuna hakim olur. Sorgulama işleminin ardından tasarım sahibi, kişi ya da markalar zamandan tasarruf etmiş olur.

Bu alana ürün tasarımı yapmadan önce, bilgi sahibi olunmalı maddi anlamda da olumlu etki sağlayacaktır. Tasarımı yapmayı planladığınız bir ürün için de piyasa içerisinde var olanları inceleyerek karar verebilirsiniz.

Piyasa içerisinde olmayan bir ürünü ortaya koymanız, tescilli ürünleri inceledikten sonra daha kolay olacaktır. 

Tescillenmiş olan tasarım, tasarımı koruma süresi boyunca yasal haklar ile koruma altına alınmış olur. Bu süre boyunca tasarım sahibine sağlanan bazı avantajlar vardır. Tasarımı koruma süresi başvuru tarihinden başlar. Bu tarihten itibaren tasarım 5 sene korunma altındadır. Beş yıllık dönemlerde tescil yenileme işlemleri yapılabilir. Tescil yenileme ile birlikte tasarımın koruması 25 yıla kadar uzanır. Tasarım tescili ile sahibine sunulan haklar, yasal olarak koruma süresinin dolması, ürün tescilinin yenilenmemesi ya da ürün sahibinin haklarından vazgeçmesi gibi durumlarda hak kaybı yaşanır.

Tasarım tesciline, yayınlandığından başlayarak 6 ay süreyle itiraz işlemi gerçekleştirilebilir.  Gerçek veya tüzel kişilerle alakalı meslek kuruluşları tarafından Türk Patent Enstitüsü üzerinden tasarıma itirazlar gerçekleşebilir. İtiraz dilekçelerini düzenlerken gerekçeler açıklık ile belirtilmesi gerekir. Türk Patent Enstitüsü kendisine yapılan itirazları, itiraz dilekçelerindeki gerekçeler ile başvuru sahibine gönderir. Başvur sahibi 3 ay içerisinde kendi görüşlerini bildirmekle yükümlüdür. 6 ay yasal itiraz süresi bulunur. Yasal itiraz süresinin aşılmasının ardından adli mahkemelere dava açılabilir.

Türk Patent ve Marka Kurumu’na bağlı olan Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafınca değerlendirmeye alınmış ve itiraz konusu olan tescillenmiş ürünlerin akıbeti hakkında karar verilir. Ayrıca itiraz eden gerçek veya tüzel kişinin itirazının yazılı bir ibrazının bulunması zorunluluğu vardır.