Uluslararası Endüstriyel Tasarım Tescili nasıl yapılır?
Uluslararası Endüstriyel Tasarım Tescili
Tasarım sahibinin, ürününün diğer ülkelerde de yasalarla korunması için ülkelere taleplerde bulunması gerekir. Tasarım tescili başvurusu, ülkelerin ofislerine birer birer başvurulabilir. Lahey Anlaşması sayesinde, Türkiye’den yapılabilecek uluslararası endüstriyel tasarım tescili başvurusu direkt olarak yapılabilir.
Türk Patent ve Marka Kurumu ya da Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’ne başvurulara doğrudan yapılabilir. Yapılan tek bir başvuru ile birden fazla ülkeye uluslararası endüstriyel tasarım tescili talebinde bulunulabilir.
Türkiye, Lahey Sözleşmesi’ne Ocak 2005 tarihinde katılmıştır. Bu sayede 2005 seneden itibaren Lahey sistemi ile birlikte, Türkiye’den yapılacak olan uluslararası tasarım tescili başvurusu Anlaşma kapsamında olan ülkelerde tasarım tescilinin gerekli korunması sağlanmış olacaktır. Lahey sistemi sayesinde her ülkeye ayrı başvuru yapılması engellenir. Her ülke üzerinden yapılacak ayrı başvuruya ödenmesi gereken ücretlerin ödenmesi sorunu da ortadan kalkmıştır.
Uluslararası Endüstriyel Tasarım Tescili, markaların Türkiye’de elde ettikleri tasarım tescillerinin yurt dışında da bu haklarını kullanabilmesidir. Bu sayede 3. Şahıslar tarafından meydan gelebilecek hak ihlallerine maruz kalmamak adına endüstriyel tasarımları uluslararası alanda kabul edilmesi için başvurulur.
Ortaya koyulan tasarım tescili sayesinde tasarımın sahibi gerçek veya tüzel kişiler, tasarımlarını yurt dışında da tescil ettirmiş olur. Birden çok ülkenin pazarında yer alan tasarımlar, tescil alanlarını genişletmiş olur. Uluslararası endüstriyel tasarım tescili, Avrupa Topluluk Tasarımı başvurusu ile gerçekleşir.
Başvuru kapsamında 27 AB üye ülkesi içerisinde, ülkeler kendileri arasında uluslararası tasarım tesciline başvuru yapabilir. Avrupa Birliği yoluyla tasarımların tescil edilmesi kapsamı artırılır.
Uluslararası tasarım tescili yoluyla markalar, yurt dışında da faaliyetlerini resmi şekilde gerçekleştirilebilir. Bu sayede pazar payları, hukuki alan içerisinde haklarını koruyabilirler. Paris Sözleşmesi tarafı olan ülkelerden tasarım tescili olanlar bir ya da birden çok ülkeye aynı anda endüstriyel tasarım tescili başvuru yapabilirler.
Türkiye’de bulunan tasarım tescili sahipleri, rüçhan haklarını kullanırlar. Yasal rüçhan hakkı olan 6 ay içinde haklarını kullanıp, istedikleri ülkede uluslararası endüstriyel tasarım tecili başvurusu yapma haklarına sahiptirler. Lahey Anlaşması sayesinde, içinde Türkiye’nin de yer aldığı 42 üye ülkede tasarım tescili bulunan hak sahipleri, uluslararası tescil başvurusunda bulunabilirler. Diğer yandan Lahey Anlaşması kapsamında üye olan 42 ülke arasında mesken sahibi bireyler de başvuru da bulunabilir. Lahey Anlaşması’nda yer almayan ülkelerin vatandaşları, uluslararası tasarım tesciline başvuru yapamaz. Anlaşmada olmayan ülkelerin tasarım tescil koruması bulunmaz.
Uluslararası tasarım tescili başvuru kapsamında tasarım sahibi olan kişi ya da markalar, tek bir başvuru ile bir ya da birden çok ülke için tescil başvurusunda bulunabilirler. Bu olanak sayesinde, tasarım tescil sahibi bireyler az maliyetle şekilde başvuruda bulunabilir.
Tasarım tescili sahibi olan kişiler, diledikleri kadar tasarım tescili başvurusu yapabilirler. Başvuru yapacak gerçek veya tüzel kişilerin miktar olarak herhangi bir sınırlaması yoktur.
Uluslararası tasarım tescili başvurularının sahibi olanlar, materyallerin incelenmesi gibi uzun süren işlemlere tabi tutulmaz. Hızlıca birkaç hafta içerisinde tasarım tescillerinin sahibi olurlar.
Lahey Anlaşması sayesinde bireysel başvuru yöntemine nazaran daha az maliyetli tasarım tesciline ulaşılabilir. Lahey Anlaşması’nın avantajları arasında; tasarımı tescillenecek ürün üzerinden yalnızca tek bir başvuru ve tek bir dil kullanarak pek çok ülkeye başvuruda bulunabilirler.
Ürün tescil işlemi gerçekleştikten sonra yapılması gereken unvan, adres, mal ve hizmet gibi değişiklikler yine tek bir işlemle uluslararası tasarım tesciline işlenme şansına sahiptir. Bütün işlemler Lahey Anlaşması ile beraber, merkeze bağlı olarak yürütülür. Koordineli işleyen işlemler sayesinde, tasarım sahipleri kısa süre içerisinde işlemlerini gerçekleştirebilirler.